Zęby są zazwyczaj ostatnią rzeczą, o której kobieta myśli w ciąży. W tym okresie kobiece ciało przechodzi zmiany, które jednak mogą mieć niekorzystny wpływ na zdrowie zębów. W czasie ciąży częściej bowiem występują choroby jamy ustnej.
Zapalenie dziąseł (gingiwitis)
Należy do nich np. gingiwitis, czyli zapalenie dziąseł. Gingiwitis może być skutkiem zmian hormonalnych, które wzmagają reakcję dziąseł na bakterie. Dziąsła są obrzęknięte, zaczerwienione i krwawią. Dlatego bardzo ważne jest, aby kobieta wiedziała, jak prawidłowo dbać o swoje zęby i nie drażnić dziąseł nieprawidłowo usuniętą płytką nazębną oraz resztkami pokarmu w przestrzeniach międzyzębowych.
Zaleca się także częstsze wizyty na higienie stomatologicznej, gdzie specjalistka wyczyści kobiecie zęby, usunie kamień nazębny i płytkę, sprawdzi poziom higieny domowej i pomoże ją ewentualnie ustawić tak, aby ciążowy gingiwitis był pod kontrolą.
Periodontitis
Oprócz zapalenia dziąseł może pojawić się także periodontitis, znane również jako paradontoza, które przy braku leczenia prowadzi do utraty zębów. Oprócz utraty zębów przyszłej mamie może zagrażać także powikłaniami w przebiegu ciąży. Badania dowodzą możliwego związku paradontozy z przedwczesnym porodem, urodzeniem dzieci o niskiej masie urodzeniowej czy z rozwojem stanu przedrzucawkowego.
Próchnica zębów
Kolejną chorobą jest próchnica zębów, która może pojawić się nie tylko z powodu zmian w odżywianiu — takich jak zwiększona podaż pokarmów w ciągu dnia spowodowana zachciankami, zwiększona kwasowość w ustach w wyniku wymiotów czy suchość w ustach — ale także z powodu złej higieny jamy ustnej wynikającej z mdłości i wymiotów.
Erozja zębów
Może pojawić się także erozja zębów (czyli utrata tkanki zęba – szkliwa lub zębiny) spowodowana wymiotami w wyniku porannych mdłości.
Ważne jest, by unikać natychmiastowego czyszczenia zębów po wymiotach.
Dlaczego? Kwasy żołądkowe powodują zmiany pH w ustach, na co reaguje także szkliwo zębów, które pod wpływem kwasów staje się miększe. W przypadku czyszczenia zębów w czasie, gdy szkliwo jest zmiękczone, można je szczoteczką naruszyć, a nawet całkowicie usunąć z zęba. Taka destrukcja szkliwa prowadzi do zwiększonej wrażliwości zębów i ich zżółknięcia.
Zamiast czyszczenia zębów zaraz po wymiotach zalecam jedynie wypłukać usta wodą czy płynem do płukania ust bez zawartości alkoholu i odczekać 10–15 minut, aż dojdzie do uregulowania kwaśnego środowiska w ustach i będzie można bezpiecznie wyczyścić zęby. Świetna jest także guma do żucia bez cukru, która wspomoże produkcję śliny, co szybciej prowadzi do uregulowania pH w ustach.
Ziarniniak ropotwórczy
W ciąży na skutek zmian hormonalnych może wystąpić także ziarniniak ropotwórczy, czyli granuloma gravidarum. Jest to okrągły narośl, zazwyczaj połączony z dziąsłem cienką tkanką zawierającą naczynia krwionośne. Narośl szybko rośnie i często także krwawi. Gdy kobieta urodzi, ziarniniak zazwyczaj samoistnie znika. W przypadku, gdy narośl nie zniknie, konieczne jest jej chirurgiczne usunięcie.
Jak dbać o zęby w ciąży
Ze względu na zwiększone ryzyko zapalenia dziąseł i wystąpienia próchnicy trzeba szczególnie dbać o staranną higienę jamy ustnej:
- czyść zęby dwa razy dziennie szczoteczką z miękkim włosiem przez co najmniej trzy minuty
- używaj pasty do zębów z fluorem
- nie zapominaj raz dziennie o szczoteczkach międzyzębowych
- zafunduj sobie częstsze wizyty na higienie stomatologicznej